Gỡ “nút thắt” giải phóng mặt bằng: Kinh nghiệm từ Cầu Giấy trong phát huy vai trò chi bộ, tạo đồng thuận từ người dân

Tuy nhiên, thực tiễn tại đây cho thấy một hướng đi hiệu quả với cách làm chủ động, bài bản và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác GPMB không chỉ được tháo gỡ, mà một số hạng mục còn “về đích sớm” so với kế hoạch thành phố giao. Kết quả này không chỉ rút ngắn tiến độ dự án mà còn khẳng định, khi phát huy tốt vai trò của chi bộ cơ sở, tạo được sự đồng thuận từ người dân, những “nút thắt” khó nhất được giải quyết căn cơ và bền vững.

Thông tin “đi trước một bước”

Điểm nổi bật trong cách làm của phường Cầu Giấy là phát huy vai trò hạt nhân chính trị của chi bộ ngay từ sớm, từ xa. Ông Ngô Trọng Đàm, Bí thư Chi bộ 15, cho biết, địa bàn tổ dân phố có nhiều hộ thuộc diện GPMB dự án đường Vành đai 2,5, ngay trước khi triển khai kế hoạch nhiều tháng, các chi bộ tổ dân phố đã được cung cấp đầy đủ thông tin về dự án, cùng các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giúp đảng viên nắm chắc chủ trương, chính sách để thống nhất trong tuyên truyền, vận động.

Đặc biệt, không chỉ dừng ở các cuộc họp định kỳ, chính quyền phường và cán bộ cơ sở luôn duy trì tinh thần “sát dân, gần dân”, sẵn sàng làm việc cả ngoài giờ hành chính, kể cả buổi tối muộn để kịp thời đối thoại, giải đáp thắc mắc cho người dân khi có nhu cầu. Những cuộc họp triển khai GPMB đều có sự tham gia đầy đủ của lãnh đạo phường, chi bộ, tổ dân phố, bảo đảm thông tin được truyền tải trực tiếp, xuyên suốt và không bị gián đoạn.

Đáng chú ý, ngay khi người dân bày tỏ nguyện vọng được tái định cư tại chỗ, phường đã nhanh chóng lắng nghe, tổng hợp ý kiến và chủ động đứng ra kiến nghị với cấp có thẩm quyền. Nhờ sự vào cuộc kịp thời, coi việc của dân như việc của gia đình mình, những đề xuất chính đáng ấy đã được xem xét, giải quyết, tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận mạnh mẽ trong cộng đồng.

Cùng với đó, các phương án bồi thường, hỗ trợ được công khai chi tiết; danh sách hộ dân, diện tích thu hồi, đơn giá đền bù được niêm yết minh bạch, dễ tiếp cận. Những vấn đề người dân quan tâm như chính sách tái định cư, hỗ trợ sinh kế… được giải thích trực tiếp, rõ ràng, giúp bà con yên tâm hơn, đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai dự án. Vì thế, nhiều người dân đã gương mẫu bàn giao mặt bằng sớm, thậm chí chấp nhận thiệt thòi vì lợi ích chung. Những hành động cụ thể này đã tạo sức lan tỏa lớn trong cộng đồng dân cư.

Ở góc độ khác, ông Phan Kế Đại, Bí thư Chi bộ 17 chia sẻ, một kinh nghiệm quan trọng của Cầu Giấy đáng để các địa phương học tập là đổi mới phương thức tiếp cận: từ “thông báo” sang “đối thoại”. Các cuộc họp dân không còn mang tính hình thức mà trở thành kênh trao đổi hai chiều, nơi người dân được trực tiếp nêu ý kiến, kiến nghị. Bên cạnh các cuộc họp tập trung, cán bộ cơ sở còn trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động theo cách “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giúp nắm bắt sát thực tế từng trường hợp, từ đó xây dựng phương án bồi thường phù hợp.

Chia sẻ, minh bạch để tạo niềm tin

Là hộ gia đình có nhiều phần mộ phải di chuyển phục vụ dự án, ông Nguyễn Đức Bình (phường Cầu Giấy) chia sẻ: “Thời gian đầu, gia đình tôi không tránh khỏi tâm lý băn khoăn, lo lắng vì việc di dời mộ phần là vấn đề hệ trọng, liên quan đến tâm linh và truyền thống của gia đình. Tuy nhiên, thông qua các buổi họp dân, được cán bộ phường và tổ dân phố giải thích rõ ràng, đối chiếu cụ thể từng trường hợp, từng chính sách, chúng tôi dần hiểu, yên tâm và đồng thuận bàn giao mặt bằng”.

Không chỉ tuyên truyền chung, cán bộ cơ sở còn trực tiếp đến từng hộ gia đình để trao đổi, lắng nghe và giải đáp thấu đáo những vấn đề phát sinh. Đặc biệt, đối với việc di chuyển mộ, chính quyền địa phương đã thể hiện sự linh hoạt và trách nhiệm cao trong tổ chức thực hiện, từ việc lựa chọn thời gian phù hợp, hướng dẫn quy trình di dời đến bảo đảm các nghi thức theo phong tục, tập quán. Cách làm thấu tình đạt lý, tôn trọng yếu tố văn hóa, tâm linh đã giúp người dân thêm tin tưởng, tự nguyện chấp hành chủ trương chung.

Nhìn từ thực tiễn triển khai GPMB dự án đường Vành đai 2,5 tại Cầu Giấy, ông Nguyễn Ngọc Thái, Bí thư Chi bộ 22 cho rằng, chìa khóa để tháo gỡ “nút thắt” không chỉ nằm ở cơ chế, chính sách mà quan trọng hơn là ở cách tổ chức thực hiện một cách linh hoạt, sát thực tế. Khi chính quyền thực sự gần dân, chi bộ phát huy vai trò hạt nhân, còn người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được lắng nghe và tôn trọng, thì sự đồng thuận sẽ chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Sự đồng thuận xã hội được hình thành từ quá trình kiên trì vận động, minh bạch thông tin và giải quyết thỏa đáng quyền lợi chính đáng của người dân. Đây chính là kinh nghiệm, nền tảng quan trọng để đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng lớn.

Ông Ngô Trọng Đàm, Bí thư Chi bộ 15 cũng cho biết, người dân kỳ vọng chính quyền địa phương sẽ tiếp tục duy trì tinh thần trách nhiệm trong giai đoạn thi công. Cụ thể, cần tăng cường phối hợp giữa đơn vị thi công và chính quyền cơ sở để bảo đảm tiến độ đi đôi với việc hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân. Các vấn đề như vệ sinh môi trường, tiêu thoát nước, tình trạng bụi… cần được xử lý kịp thời để giữ vững niềm tin của nhân dân, bảo đảm sự đồng hành lâu dài trong quá trình phát triển đô thị.