Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND có hiệu lực từ ngày 01/7/2026
Nghị quyết quy định rõ mô hình tổ chức, tiêu chuẩn chức danh, cơ chế bầu cử, chế độ phụ cấp và chính sách bảo đảm đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; đồng thời tăng cường phân cấp cho chính quyền cấp xã trong việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố phù hợp với thực tiễn địa phương.
Nâng cao hiệu quả hoạt động của thôn, tổ dân phố
Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua ngày 02/6/2026.
Theo Nghị quyết, thôn, tổ dân phố tiếp tục là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, phát huy dân chủ trực tiếp ở cơ sở, là cầu nối giữa Nhân dân với chính quyền địa phương.
Đáng chú ý, Hà Nội cho phép căn cứ điều kiện thực tế có thể tổ chức thôn trong phường hoặc tổ dân phố trong xã đối với những địa bàn có yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán hoặc yêu cầu quản lý, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Thủ đô.
Hoạt động của thôn, tổ dân phố được xác định theo hướng tinh gọn, hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động cộng đồng và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Bổ sung chức danh Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị quyết là quy định Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố thuộc nhóm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí từ 01 đến 02 Phó Trưởng thôn hoặc Phó Tổ trưởng tổ dân phố tùy theo quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và khối lượng công việc. Những địa bàn có quy mô lớn hoặc thuộc khu vực trọng điểm về quốc phòng, an ninh, trật tự được bố trí tối đa 02 người.
Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm 04 chức danh: Bí thư chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban Công tác Mặt trận và Phó Trưởng thôn hoặc Phó Tổ trưởng tổ dân phố. Tổng số người hoạt động không chuyên trách tại mỗi thôn, tổ dân phố không quá 05 người.
Tăng mức phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách
Chức danh, số lượng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở Thôn, Tổ dân phố
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, thành phố Hà Nội bố trí kinh phí tăng thêm từ ngân sách Thành phố nhằm nâng mức quỹ phụ cấp hằng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Cụ thể, đối với các thôn có từ 800 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh hoặc thôn đặc biệt khó khăn, quỹ phụ cấp hằng tháng được áp dụng bằng 12 lần mức lương cơ sở.
Đối với các thôn, tổ dân phố còn lại, quỹ phụ cấp hằng tháng được áp dụng bằng 9 lần mức lương cơ sở.
Người hoạt động không chuyên trách được kiêm nhiệm tối đa 01 chức danh khác và được hưởng phụ cấp kiêm nhiệm bằng 100% mức phụ cấp của chức danh kiêm nhiệm theo quy định.
Quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn và quy trình bầu cử
Quy trình bầu Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố
Nghị quyết quy định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và các chức danh Phó phải là công dân Việt Nam cư trú tại địa bàn, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, có trình độ học vấn tốt nghiệp trung học phổ thông và trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên; đồng thời có năng lực tổ chức, vận động Nhân dân và thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.
Quy trình bầu, công nhận, cho thôi làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được quy định cụ thể, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng dân cư và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Tăng quyền chủ động cho chính quyền cơ sở
Theo Nghị quyết, Hội đồng nhân dân cấp xã được trao thẩm quyền quyết định thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn sau khi thực hiện đầy đủ việc lấy ý kiến Nhân dân.
Việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải bảo đảm phù hợp với điều kiện tự nhiên, đặc điểm dân cư, yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống địa phương; đồng thời không làm ảnh hưởng đến đời sống người dân và hoạt động quản lý nhà nước ở cơ sở.
Bảo đảm quyền lợi cho người hoạt động ở cơ sở
Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng công tác, kỹ năng chuyển đổi số và được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.
Đối với những trường hợp nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, việc giải quyết chế độ, chính sách được thực hiện theo quy định của Chính phủ về tinh giản biên chế và các quy định pháp luật có liên quan.
Việc triển khai Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tự quản ở cộng đồng dân cư, phát huy dân chủ ở cơ sở, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
PHÒNG VĂN HÓA - XÃ HỘI